มาตรา ๒

มาตรา ๒

• ในประมวลกฎหมายนี้

(๑)

• “ศาล”
• หมายความถึงศาลยุติธรรมหรือผู้พิพากษา
• ซึ่งมีอำนาจทำการอันเกี่ยวกับคดีอาญา

(๒)

• “ผู้ต้องหา”
• หมายความถึงบุคคลผู้ถูกหาว่าได้กระทำความผิด
• แต่ยังมิได้ถูกฟ้องต่อศาล

(๓)

• “จำเลย”
• หมายความถึงบุคคลซึ่งถูกฟ้องยังศาลแล้วโดยข้อหาว่าได้กระทำความผิด

(๔)

• “ผู้เสียหาย”
• หมายความถึงบุคคลผู้ได้รับความเสียหายเนื่องจากการกระทำผิดฐานใดฐานหนึ่ง
• รวมทั้งบุคคลอื่นที่มีอำนาจจัดการแทนได้
• ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๔, ๕ และ ๖

(๕)

• “พนักงานอัยการ”
• หมายความถึงเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ฟ้องผู้ต้องหาต่อศาล
• ทั้งนี้ จะเป็นข้าราชการในกรมอัยการหรือเจ้าพนักงานอื่นผู้มีอำนาจเช่นนั้นก็ได้

(๖)

• “พนักงานสอบสวน”
• หมายความถึงเจ้าพนักงานซึ่งกฎหมายให้มีอำนาจและหน้าที่ทำการสอบสวน

(๗)

• “คำร้องทุกข์”
• หมายความถึงการที่ผู้เสียหายได้กล่าวหาต่อเจ้าหน้าที่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่ามีผู้กระทำความผิดขึ้น
• จะรู้ตัวผู้กระทำความผิดหรือไม่ก็ตาม
• ซึ่งกระทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหาย
• และการกล่าวหาเช่นนั้นได้กล่าวโดยมีเจตนาจะให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ

(๘)

• “คำกล่าวโทษ”
• หมายความถึงการที่บุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่ผู้เสียหายได้กล่าวหาต่อเจ้าหน้าที่
• ว่ามีบุคคลรู้ตัวหรือไม่ก็ดี
• ได้กระทำความผิดอย่างหนึ่งขึ้น

(๙)

• “หมายอาญา”
• หมายความถึงหนังสือบงการที่ออกตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้สั่งให้เจ้าหน้าที่ทำการจับ
• ขัง
• จำคุก
• หรือปล่อยผู้ต้องหา
• จำเลย
• หรือนักโทษหรือให้ทำการค้น
• รวมทั้งสำเนาหมายจับหรือหมายค้นอันได้รับรองว่าถูกต้อง
• และคำบอกกล่าวทางโทรเลขว่าได้ออกหมายจับหรือหมายค้นแล้ว
• ตลอดจนสำเนาหมายจับหรือหมายค้นที่ได้ส่งทางโทรสาร
• สื่ออิเล็กทรอนิกส์
• หรือสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศประเภทอื่น
• ทั้งนี้ ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๗๗

(๑๐)

• “การสืบสวน”
• หมายความถึงการแสวงหาข้อเท็จจริงและหลักฐานซึ่งพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจได้ปฏิบัติไปตามอำนาจและหน้าที่เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน
• และเพื่อที่จะทราบรายละเอียดแห่งความผิด

(๑๑)

• “การสอบสวน”
• หมายความถึงการรวบรวมพยานหลักฐานและการดำเนินการทั้งหลายอื่นตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้
• ซึ่งพนักงานสอบสวนได้ทำไปเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา
• เพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงหรือพิสูจน์ความผิดและเพื่อจะเอาตัวผู้กระทำผิดมาฟ้องลงโทษ

(๑๒)

• “การไต่สวนมูลฟ้อง”
• หมายความถึงกระบวนไต่สวนของศาลเพื่อวินิจฉัยถึงมูลคดีซึ่งจำเลยต้องหา

(๑๓)

• “ที่รโหฐาน”
• หมายความถึงที่ต่าง ๆ ซึ่งมิใช่ที่สาธารณสถานดังบัญญัติไว้ในกฎหมายลักษณะอาญา

(๑๔)

• “โจทก์”
• หมายความถึงพนักงานอัยการ
• หรือผู้เสียหายซึ่งฟ้องคดีอาญาต่อศาลหรือทั้งคู่ในเมื่อพนักงานอัยการและผู้เสียหายเป็นโจทก์ร่วมกัน

(๑๕)

• “คู่ความ”
• หมายความถึงโจทก์ฝ่ายหนึ่งและจำเลยอีกฝ่ายหนึ่ง

(๑๖)

• “พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ”
• หมายความถึงเจ้าพนักงานซึ่งกฎหมายให้มีอำนาจและหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน
• ให้รวมทั้งพัศดี
• เจ้าพนักงานกรมสรรพสามิต
• กรมศุลกากร
• กรมเจ้าท่า
• พนักงานตรวจคนเข้าเมือง
• และเจ้าพนักงานอื่น ๆ ในเมื่อทำการอันเกี่ยวกับการจับกุมปราบปรามผู้กระทำผิดกฎหมายซึ่งตนมีหน้าที่ต้องจับกุมหรือปราบปราม

(๑๗)

• “พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่”
• หมายความถึงเจ้าพนักงานดังต่อไปนี้
  • อนุฯ (ก) ปลัดกระทรวงมหาดไทย
  • อนุฯ (ข) รองปลัดกระทรวงมหาดไทย
  • อนุฯ (ค) ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย
  • อนุฯ (ฆ) ผู้ช่วยปลัดกระทรวงมหาดไทย
  • อนุฯ (ง) อธิบดีกรมการปกครอง
  • อนุฯ (จ) รองอธิบดีกรมการปกครอง
  • อนุฯ (ฉ) ผู้อำนวยการกองการสอบสวนและนิติการ
    • กรมการปกครอง
  • อนุฯ (ช) หัวหน้าฝ่ายและหัวหน้างานในกองการสอบสวนและนิติการกรมการปกครอง
  • อนุฯ (ซ) ผู้ตรวจราชการกรมการปกครอง
  • อนุฯ (ฌ) ผู้ว่าราชการจังหวัด
  • อนุฯ (ญ) รองผู้ว่าราชการจังหวัด
  • อนุฯ (ฎ) ปลัดจังหวัด
  • อนุฯ (ฏ) นายอำเภอ
  • อนุฯ (ฐ) ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ
  • อนุฯ (ฑ) อธิบดีกรมตำรวจ
  • อนุฯ (ฒ) รองอธิบดีกรมตำรวจ
  • อนุฯ (ณ) ผู้ช่วยอธิบดีกรมตำรวจ
  • อนุฯ (ด) ผู้บัญชาการตำรวจ
  • อนุฯ (ต) รองผู้บัญชาการตำรวจ
  • อนุฯ (ถ) ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจ
  • อนุฯ (ท) ผู้บังคับการตำรวจ
  • อนุฯ (ธ) รองผู้บังคับการตำรวจ
  • อนุฯ (น) หัวหน้าตำรวจภูธรจังหวัด
  • อนุฯ (บ) รองหัวหน้าตำรวจภูธรจังหวัด
  • อนุฯ (ป) ผู้กำกับการตำรวจ
  • อนุฯ (ผ) ผู้กำกับการตำรวจภูธรจังหวัดเขต
  • อนุฯ (ฝ) รองผู้กำกับการตำรวจ
  • อนุฯ (พ) รองผู้กำกับการตำรวจภูธรจังหวัดเขต
  • อนุฯ (ฟ) สารวัตรใหญ่ตำรวจ
  • อนุฯ (ภ) สารวัตรตำรวจ
  • อนุฯ (ม) ผู้บังคับกองตำรวจ
  • อนุฯ (ย) หัวหน้าสถานีตำรวจซึ่งมียศตั้งแต่ชั้นนายร้อยตำรวจตรีหรือเทียบเท่านายร้อยตำรวจตรีขึ้นไป
  • อนุฯ (ร) หัวหน้ากิ่งสถานีตำรวจซึ่งมียศตั้งแต่ชั้นนายร้อยตำรวจตรีหรือเทียบเท่านายร้อยตำรวจตรีขึ้นไป

• ทั้งนี้ หมายความรวมถึงผู้รักษาการแทนเจ้าพนักงานดังกล่าวแล้ว แต่ผู้รักษาการแทนเจ้าพนักงานใน (ม) (ย) และ (ร)
• ต้องมียศตั้งแต่ชั้นนายร้อยตำรวจตรีหรือเทียบเท่านายร้อยตำรวจตรีขึ้นไปด้วย

(๑๘)

• “สิ่งของ”
• หมายความถึงสังหาริมทรัพย์ใดซึ่งอาจใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีอาญาได้
• ให้รวมทั้งจดหมาย
• โทรเลขและเอกสารอย่างอื่น ๆ

(๑๙)

• “ถ้อยคำสำนวน”
• หมายความถึงหนังสือใดที่ศาลจดเป็นหลักฐานแห่งรายละเอียดทั้งหลายในการดำเนินคดีอาญาในศาลนั้น

(๒๐)

• “บันทึก”
• หมายความถึงหนังสือใดที่พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจจดไว้เป็นหลักฐานในการสอบสวนความผิดอาญา
• รวมทั้งบันทึกคำร้องทุกข์และคำกล่าวโทษด้วย

(๒๑)

• “ควบคุม”
• หมายความถึงการคุมหรือกักขังผู้ถูกจับโดยพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจในระหว่างสืบสวนและสอบสวน

(๒๒)

• “ขัง”
• หมายความถึงการกักขังจำเลยหรือผู้ต้องหาโดยศาล